Çikolata lekesi, tek seferde çıkmayan tipik bir karma lekedir: kakao yağı (yağ), süt katıları (protein ve şeker) ve kakao polifenolleri (tanen). Her bileşen farklı bir işlem ister. Özet: sıralamayı doğru kurun — önce soğuk su ve protein, sonra yağ, en son tanen.
Neden sıralama önemli?
Sıcak su yağı çözer gibi görünse de süt proteinini pişirerek lekeyi sabitler. Bu yüzden ilk adımlar soğuk veya ılık suyla yapılır. Yağ ve tanen sonra ele alınır. Karma lekelerde genel kural için leke tipi analizi sayfasına bakın.
Adım adım
- Katı kısmı kaldırın. Yumuşaksa buzla sertleştirip künt bir bıçak veya spatula ile kazıyın.
- Soğuk su + nötr deterjan. Dıştan içe tamponlayın; şeker ve proteinin bir kısmı çıkar.
- Protein için enzim. Sütlü çikolatada kalan gölgeye proteaz içeren enzimli temizleyici uygulanır, 15–20 dakika nemli bekletilir.
- Yağ için deterjan veya solvent. Yağlı halka kalırsa az miktarda yağ sökücü veya solvent bazlı leke çıkarıcı uygulanır.
- Tanen için asidik ürün. Kalan kahverengi iz hafif asidik tanen sökücüyle alınır.
- Durulama ve kurutma. Temiz suyla tamponlayıp emici bezle kurutun.
Yüzeye göre
- Sentetik halı: Sıralama aynen uygulanır; ekstraksiyonla durulama en iyi sonucu verir.
- Yün halı: Enzimler yün proteinini de etkileyebilir; kısa temas ve yüne uygun ürün kullanın, bkz. yün halı.
- Kumaş koltuk: Az nemle çalışın, kumaş kodunu kontrol edin.
- Kıyafet: Soğuk suda ön yıkama, ardından etiketteki en yüksek uygun sıcaklıkta enzimli deterjanla yıkama.
Sık Sorulan Sorular
Çikolata lekesini buzla mı almalıyım?
Katı kısmı kaldırmak için evet. Soğuk, çikolatayı sertleştirir ve kazımayı kolaylaştırır. Ancak leke çözmez; sonraki adımlar gerekir.
Kurumuş çikolata lekesi çıkar mı?
Çoğu zaman evet. Önce soğuk suyla yumuşatılır, ardından sıralı işlem uygulanır.
Lekeden geriye yağlı bir halka kaldı, ne yapmalıyım?
Bu kakao yağıdır. Az miktarda solvent bazlı leke çıkarıcı ve ardından iyi bir durulama ile alınır.
