Halının en çok yürünen yerlerinde havın yere yatması ve düzleşmesine ezilme (crushing), liflerin bükümünün açılıp birbirine dolanarak keçe gibi görünmesine ise yatma (matting) denir. Bu bölgeler çevresine göre farklı renkte ve kirli görünür. Özet: ezilme erken aşamada temizlik ve hav kaldırma ile kısmen düzelir; büküm açılıp lifler keçeleştiğinde hasar kalıcıdır.
Nedenleri
- Trafik: Ayakkabının ağırlığı ve sürtünmesi liflere tekrar tekrar baskı uygular.
- Kum ve kir: Kum taneleri zımpara gibi lif yüzeyini aşındırır ve bükümün açılmasını hızlandırır. Bkz. kir nedir?.
- Lif türü: Polipropilen ve polyester naylon ve yüne göre daha az esnektir.
- Halı yapısı: Düşük yoğunluklu, uzun havlı ve düşük bükümlü halılar daha çabuk ezilir.
- Yanlış temizlik: Sert fırçalama, aşırı ısı ve alkali ürünler bükümü açar.
Ne yapılabilir?
- Trafik yollarını haftada birkaç kez, farklı yönlerden geçişlerle vakumlayın.
- Derin temizlikte hav yönüne ters ajitasyon ve hav kaldırma fırçası kullanın.
- Temizlik sonrası nemliyken havı tarayıp kaldırın.
- Halıyı düzenli çevirerek trafiği farklı bölgelere dağıtın.
- Giriş alanlarına ve yürüme yollarına ek kilim veya paspas koyun.
Profesyonel not Ezilme "kir" ile karıştırılır. Temizlik sonrası trafik yolunun hâlâ farklı görünmesi, çoğu zaman temizliğin yetersiz olduğunu değil, havın fiziksel olarak hasar gördüğünü gösterir. Bu fark müşteriye temizlik öncesinde anlatılmalıdır.
Dikkat Keçeleşmiş havı açmak için sert tel fırça kullanmak lifleri koparır ve tüylenmeyi artırır.
Önleme
- Halı alırken yoğunluğu yüksek, bükümü sıkı ve esnek liften (naylon veya yün) halıları tercih edin; bkz. yeni halı seçimi.
- Kaliteli bir halı altlığı ezilmeyi azaltır.
- Kum ve kirin halıya ulaşmasını paspas sistemiyle önleyin.
Sık Sorulan Sorular
Ezilmiş halı temizlikle eski haline döner mi?
Erken aşamada büyük ölçüde; ileri aşamada kısmen veya hiç.
Hangi halılar daha az ezilir?
Naylon ve yün, yüksek yoğunluklu ve sıkı bükümlü halılar.
Ezilme garanti kapsamında mı?
Bazı üreticiler belirli bir süre için ezilme garantisi verir; koşulları ürün belgelerinde yazar.
