🎓 Halı Nasıl Üretilir? El Dokuma, Jakarlı Dokuma, Tafting ve İğneli Keçe

Dikey veya yatay bir tezgahta gerilen çözgü ipliklerine, dokuyucu her bir hav ipliğini tek tek düğümler (Türk düğümü veya İran düğümü) ve her sıranın ardından atkı ipliklerini geçirip kirkitle sıkıştırır. Hav sonra makasla düzlenir. Saçaklar çözgünün devamıdır. El halıları çok dayanıklıdır; ancak doğal boyalar, düşük haslıklı renkler ve pamuk çözgüler temizlikte dikkat gerektirir. Bkz. el dokuma halı.

• Jakarlı / Wilton (yüz yüze dokuma): Hav, atkı ve çözgü ipliklerinin aynı anda dokunduğu yöntemdir. Yüz yüze dokumada iki halı birlikte dokunur ve ortadan kesilerek ayrılır. Desen arka yüzde de görünür. Türkiye'de üretilen makine halılarının büyük kısmı bu yöntemle üretilir.
• Axminster: Her bir hav tutamının ayrı yerleştirildiği, çok renkli desenlere uygun dokuma yöntemidir; otel ve ticari alanlarda yaygındır.

Dokuma halılarda taban dokumanın bir parçasıdır; yapıştırılmış ikinci taban yoktur. Atkıda jüt kullanılan halılarda kahverengileşme riski vardır. Bkz. makine halısı.

İplik, birincil taban kumaşına çok sayıda iğneyle batırılarak ilmek oluşturulur. İlmekler kesilirse kesik hav, kesilmezse halka (bukle) hav elde edilir. Arka yüze lateks sürülerek ilmekler sabitlenir ve ikinci taban yapıştırılır. Tafting hızlı ve ekonomik bir yöntemdir; duvardan duvara halıların çoğu bu şekilde üretilir. Temizlikte aşırı ıslatma, ısı ve solventler lateksi zayıflatarak delaminasyona, halka havlı halılarda ise ilmek kaçmasına yol açabilir.

Lifler dokunmadan, çentikli iğnelerle defalarca delinerek birbirine keçeleştirilir. Havsız, ince ve dayanıklı bir yüzey oluşur; paspas, sergi alanı ve otomotiv kaplamalarında kullanılır.

• Hav yoğunluğu: Birim alandaki hav miktarı; yoğunluk arttıkça ezilme azalır.
• Hav ağırlığı: Metrekaredeki hav ipliği ağırlığı.
• Büküm: Daha sıkı büküm daha uzun ömür demektir.
• Atkı ve çözgü sıklığı (dokumada) veya iğne aralığı (tafting'de): Sıklık arttıkça desen netliği ve dayanıklılık artar.