Yanma testi, halı ve tekstil liflerini tanımak için profesyonellerin kullandığı basit ama etkili bir yöntemdir. Lifin aleve tepkisi, yanarken çıkardığı koku ve geride bıraktığı kalıntı, lifin doğal protein, doğal selüloz veya sentetik olduğunu gösterir. Özet: test yalnızca birkaç lifle, güvenli bir ortamda ve görünmeyen bir yerden alınan örnekle yapılmalıdır; sonuçlar diğer ipuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Gerekli malzemeler
- Cımbız veya pens.
- Çakmak veya kibrit.
- Ateşe dayanıklı küçük bir kap (seramik veya metal tabak).
- Su dolu bir kap (güvenlik için).
Adım adım
- Halının saçağından, kenar örgüsünden veya görünmeyen bir kenardan birkaç lif veya kısa bir iplik parçası alın. Hav ve taban ipliklerini ayrı test edin.
- İpliği cımbızla tutun ve tabağın üzerinde aleve yavaşça yaklaştırın: lif aleve yaklaşınca kıvrılıyor mu, eriyor mu?
- Lifi alevin içine alın: nasıl yanıyor, hızlı mı yavaş mı, damlıyor mu?
- Alevden çıkarın: kendi kendine sönüyor mu, yanmaya devam ediyor mu?
- Kokuyu dikkatlice koklayın.
- Soğuyan kalıntıyı parmaklarınızla ezmeyi deneyin: toz gibi mi ufalanıyor, sert bir boncuk mu?
Sonuç tablosu
| Lif grubu | Aleve yaklaşınca | Alevden çıkınca | Koku | Kalıntı |
|---|---|---|---|---|
| Yün, ipek, tiftik | Kıvrılır | Kendi kendine söner | Yanık saç veya tüy | Ezilebilen siyah kül |
| Pamuk, keten, jüt | Hızla tutuşur | Yanmaya ve közlenmeye devam eder | Yanık kâğıt | Hafif gri kül |
| Viskon, modal | Hızla tutuşur | Yanmaya devam eder | Yanık kâğıt | Çok az, hafif kül |
| Asetat | Erir | Erimeye ve yanmaya devam eder | Sirke benzeri | Sert, düzensiz siyah boncuk |
| Naylon | Erir, büzülür | Genellikle söner | Kereviz veya plastik | Sert, gri-kahverengi boncuk |
| Polyester | Erir, büzülür | Genellikle söner | Tatlımsı kimyasal | Sert, siyah boncuk |
| Polipropilen | Erir | Yanmaya ve damlamaya devam edebilir | Mum veya parafin | Sert, açık renkli boncuk |
| Akrilik | Erir | Hızla yanmaya devam eder | Keskin, acı | Sert, siyah, düzensiz boncuk |
Güvenlik Testi yanıcı malzemelerden uzakta, iyi havalandırılan bir ortamda, su hazır bulundurarak yapın. Sentetik lifler eriyip yakıcı damlalar oluşturur; çıplak elle temas etmeyin. Halının yüzeyinde asla test yapmayın. Çocukların yanında uygulamayın.
Profesyonel not Karışım liflerde sonuç karışık olabilir: hem yanık saç kokusu hem sert boncuk görülebilir. Bu durumda temizlik kuralları daha hassas lif için belirlenir. Diğer tanı ipuçları için halı elyafını tanıma.
Sık Sorulan Sorular
Yanma testi halıya zarar verir mi?
Görünmeyen bir yerden birkaç lif alındığında hayır.
Test kesin sonuç verir mi?
Lif grubunu güvenilir şekilde gösterir; kesin tanım için laboratuvar analizleri gerekebilir.
Asetat nasıl doğrulanır?
Profesyoneller birkaç lifi asetonda çözünüp çözünmediğine bakarak doğrular; bkz. asetat.
